کنتاکتورها (Contactor) دستگاههای برقی قابل کنترل هستند که در سیستمهای برق صنعتی و تجاری استفاده میشوند. آنها از جنس رلهها هستند، اما با ظرفیت و عملکردی که برای کاربردهای صنعتی و سنگین مناسب است. کنتاکتورها در عمل به عنوان یک سوئیچ قوی با قابلیت کنترل برق الکتریکی استفاده میشوند. آنها برای کنترل بارهای سنگین و قدرتمند مانند موتورها، کمپرسورها، پمپها و سیستمهای نورپردازی استفاده میشوند. در این مقاله اما قصد داریم شما را کنتاکتورها، کنتاکتور زیمنس و مزایای استفاده از آن به همراه شرح عملکرد آن آشنا کنیم.
کنتاکتورها دارای دو بخش اصلی هستند: قسمت قابل کنترل و قسمت قدرت. قسمت قابل کنترل شامل سپراتورها (Coil) است که با اعمال ولتاژ، کنتاکتور را باز و بسته میکند. قسمت قدرت شامل کنتاکتهای الکتریکی است که برق را به بار منتقل میکنند. علاوه بر توانایی کنترل بارهای سنگین، کنتاکتورها همچنین دارای ویژگیهای ایمنی مهمی نیز هستند. آنها اغلب شامل قفلهای حفاظتی و پیچهای قابل استفاده در برابر ضربه و لرزش هستند.
کنتاکتور زیمنس چیست؟
کنتاکتورهای زیمنس نیز یک نوع دستگاه کنترل الکترومغناطیسی هستند که برای کنترل و سوئیچ کردن بارهای الکتریکی استفاده میشوند. آنها در صنعت، ساختمانها و سیستمهای برقی استفاده میشوند.
کنتاکتورهای زیمنس به صورت یک قطعه تجمیع شده از یک بازوی الکترومغناطیسی (coil) و یک سوئیچ (contacts) عمل میکنند. با اعمال جریان الکتریکی به بازوی الکترومغناطیسی، یک فیلد مغناطیسی ایجاد میشود که باعث جذب و جدا شدن سوئیچها میشود.
سوئیچهای کنتاکتور زیمنس معمولاً به دو دسته تقسیم میشوند: سوئیچهای اصلی (main contacts) و سوئیچهای کنترل (auxiliary contacts).
- سوئیچهای اصلی: این سوئیچها برای کنترل جریان بارهای الکتریکی سنگین استفاده میشوند. آنها قادر به تحمل و کنترل جریانهای بزرگتر هستند و معمولاً به صورت سه قطبی عمل میکنند.
- سوئیچهای کنترل: این سوئیچها برای کنترل عملکرد کنتاکتور استفاده میشوند. آنها قسمتی از سیگنالهای کنترلی را به کنتاکتور منتقل میکنند و در کنترل سیستمهای برقی نقش مهمی دارند.
کنتاکتورهای زیمنس به خاطر قابلیتهایی مانند پایداری، قدرت کنترل بالا، دوام و کارایی بالا در صنعت شناخته شدهاند. آنها در انواع و اندازههای مختلف موجود هستند و برای بارهای الکتریکی مختلف قابل استفاده هستند.
اصول عملکرد کنتاکتور زیمنس
کنتاکتورهای زیمنس معمولاً برای کنترل و چندین عملکرد الکتریکی در سیستمهای صنعتی استفاده میشوند. اصول عملکرد کنتاکتورهای زیمنس عبارتند از:
- قابلیت تحمل جریان: کنتاکتورهای زیمنس قادر به تحمل جریان بالا هستند. وقتی جریان ورودی به کنتاکتور به حداکثر سطح مجاز خود میرسد، کنتاکتور بسته شده و جریان را به بخشهای دیگر سیستم منتقل میکند.
- کنترل الکترومغناطیسی: کنتاکتورهای زیمنس از نیروی الکترومغناطیسی برای باز و بسته کردن سوئیچهای داخلی خود استفاده میکنند. جریانی که از طریق مارپیچهای الکترومغناطیسی عبور میکند، باعث جذب یا افزایش نیروی مغناطیسی و باز کردن یا بسته شدن کنتاکتور میشود.
- سیستم هیدرولیکی: برخی از کنتاکتورهای زیمنس دارای سیستم هیدرولیکی هستند. در این سیستم، ترمینالهای الکتریکی توسط هیدرولیک بسته یا باز میشوند. این به کنتاکتورها امکان کنترل قدرتمند را میدهد.
- استفاده از کلیدهای فشاری: کنتاکتورهای زیمنس معمولاً با کلیدهای فشاری کنترل میشوند. این کلیدها به عنوان رابط بین کنتاکتور و سیستم کنترلی عمل میکنند و به کاربر اجازه میدهند تا کنتاکتور را روشن یا خاموش کنند.
- قابلیت تحمل شرایط سخت: کنتاکتورهای زیمنس معمولاً برای استفاده در شرایط سخت صنعتی طراحی شدهاند. آنها از جنسها و موادی ساخته شدهاند که تحت تاثیر عوامل محیطی مانند گرد و غبار، رطوبت و دما قابل تحمل و عملکرد مناسبی را ارائه میدهند.
این پنج اصل عملکرد مهم برای کنتاکتورهای زیمنس است. البته، لازم به ذکر است که هر مدل کنتاکتور ممکن است ویژگیها و اصول عملکرد خاص خود را داشته باشد. بنابراین برای اطلاعات دقیقتر، به دستورالعمل و دفترچه راهنمای کاربری مربوط به مدل خاص کنتاکتور زیمنس مورد نظر خود مراجعه کنید.
انواع کنتاکتور زیمنس بر اساس جریان و توان
کنتاکتورهای زیمنس بر اساس جریان و توان را میتوان به چندین دستهبندی تقسیم کرد. در ادامه نمونههایی از کنتاکتورهای زیمنس بر اساس جریان و توان را ذکر خواهیم کرد:
کنتاکتورهای AC-3:
- 3RT10: جریان نامی تا 140 آمپر
- 3RT12: جریان نامی تا 200 آمپر
- 3RT14: جریان نامی تا 400 آمپر
کنتاکتورهای AC-4:
- 3RT20: جریان نامی تا 95 آمپر
- 3RT21: جریان نامی تا 150 آمپر
- 3RT22: جریان نامی تا 205 آمپر
کنتاکتورهای DC:
- 3RT25: جریان نامی تا 9 آمپر
- 3RT26: جریان نامی تا 170 آمپر
- 3RT27: جریان نامی تا 420 آمپر
لطفاً توجه داشته باشید که این لیست نمونهای است و زیمنس ممکن است بر اساس نیازهای خاص مشتریان، سریها و مدلهای دیگری را عرضه کند. قبل از خرید یا استفاده از کنتاکتورهای زیمنس، بهتر است با منابع آخرین اطلاعات و کاتالوگهای مربوطه زیمنس در تاریخ جدیدتر آشنا شوید.
نگهداری، تعمیر و عیبیابی کنتاکتور زیمنس
نگهداری، تعمیر و عیبیابی کنتاکتورهای زیمنس به منظور حفظ عملکرد صحیح آنها و جلوگیری از خرابی و نقص در عملکرد آنها بسیار مهم است. در ادامه توضیحاتی در این باره آورده شده است:
نگهداری: بررسی دوری کنتاکتورها به منظور اطمینان از عملکرد صحیح آنها، تمیز کردن کنتاکتورها و حذف هر گونه گرد و غبار، روغن یا آلودگی دیگری که ممکن است باعث ایجاد مشکل در عملکرد آنها شود و بررسی و تنظیم فشار مناسب در سیستم فشار هوای مورد استفاده برای کنترل کنتاکتورها ازجمله موارد نگهداری از این کنتاکتورهاست.
تعمیر: تعویض قطعات کنتاکتورهای آسیب دیده مانند کنتاکتها و رلهها، بررسی و تعمیر هرگونه خرابی در اتصالات و ترمینالهای کنتاکتورها و بررسی و تعمیر قطعات جانبی مانند سیمکشی، رلهها و محافظ حرارتی از ملزومات تعمیر کنتاکتورهای زیمنس است.
عیبیابی: بررسی و تشخیص عیبهای ممکن در کنتاکتورها مانند عدم کارکرد کنتاکتها و عملکرد ناپایدار یا نامناسب و قطع و وصل تصادفی، بررسی و تعمیر مشکلات در سیستم کنترل مانند خرابی رلهها، فشارسنجها و سوئیچها و همچنین بررسی و تعمیر علت خاموشی یا قطع برق ناگهانی در کنتاکتورها از مهمترین موارد در عیبیابی کنتاکتورهای زیمنس به شمار میرود.
پیادهسازی این فعالیتها بهتر است توسط افراد آگاه و مجرب در زمینه تاسیسات الکتریکی یا تعمیرات صورت بگیرد. همچنین، رعایت دستورالعملها و استفاده از قطعات اصلی و مناسب نیز برای حفظ عملکرد بهینه کنتاکتورها بسیار مهم است.
مزایای استفاده از کنتاکتور زیمنس
کنتاکتورهای زیمنس مزایای زیادی دارند که در ادامه به برخی از آنها اشاره میکنیم:
- عملکرد قوی: کنتاکتورهای زیمنس با استفاده از فناوری پیشرفته و کیفیت ساخت بالا، عملکرد قوی و قابل اعتمادی دارند. آنها قادر به مقاومت در برابر بارهای سنگین، شوک الکتریکی و محیطهای سخت صنعتی هستند.
- طول عمر بالا: با توجه به کیفیت ساخت بالا و استفاده از مواد با کیفیت، کنتاکتورهای زیمنس دارای طول عمر بالایی هستند. این ویژگی موجب کاهش نیاز به تعمیر و تعویض مکرر آنها میشود و در نتیجه هزینههای تعمیر و نگهداری را به طرز چشمگیری کاهش میدهد.
- راحتی در نصب و استفاده: کنتاکتورهای زیمنس به راحتی قابل نصب و استفاده هستند. آنها دارای اتصالات استاندارد و رابطهای مختلفی برای اتصال به سیستمهای کنترلی مختلف مانند PLC و HMI هستند.
- انعطاف پذیری: کنتاکتورهای زیمنس در مدلها و اندازههای متنوعی در دسترس هستند و برای برقراری اتصالات و قطعات در سیستمهای الکتریکی با توانها و ولتاژهای مختلف مناسب هستند. این انعطاف پذیری به کاربران اجازه میدهد تا بهترین کنتاکتور را براساس نیازهای خود انتخاب کنند.
- عملکرد حفاظتی: کنتاکتورهای زیمنس دارای ویژگیهای حفاظتی مانند حفاظت در برابر جریان بالا، جریان ولتاژ پایین، حرارت و اضافه ولتاژ هستند. این ویژگیها باعث میشوند که سیستمهای الکتریکی در برابر خطرات ناشی از عملکرد نامناسب یا خرابی درست کنترل شوند.
- بهرهوری بالا: با استفاده از کنتاکتورهای زیمنس، بهرهوری سیستمهای الکتریکی افزایش مییابد. آنها قابلیت کنترل و مدیریت جریان برق را دارند و به کاربر اجازه میدهند تا به راحتی بارهای الکتریکی را روشن و خاموش کنند، جریان را تنظیم کنند و سیستمها را بهینه نمایند.
- سازگاری سیستمی: کنتاکتورهای زیمنس با سیستمهای کنترلی و سوئیچینگ مختلف سازگاری دارند. آنها قابلیت ارتباط با سایر قطعات سیستم مانند رلهها، سوئیچها و سنسورها را دارند و به کاربر اجازه میدهند تا سیستمهای خود را به صورت یکپارچه و هماهنگ اداره کنند.
- پشتیبانی فنی: شرکت زیمنس به عنوان یکی از برندهای معتبر در زمینه تجهیزات الکتریکی، پشتیبانی فنی قوی و گستردهای را برای کاربران فراهم میکند. این شامل آموزش، مشاوره فنی و خدمات پس از فروش میشود که کاربران را در استفاده بهینه از کنتاکتورهای زیمنس یاری میدهد.
لازم به ذکر است که مزایای کنتاکتورهای زیمنس وابسته به مدل و نوع مورد استفاده آنها و همچنین شرایط کاربرد ممکن است متفاوت باشد.

سخن آخر
اولین نتیجهای که در این مقاله میتوان به آن اشاره کرد، این است که کنتاکتور زیمنس به دلیل کیفیت ساخت بالا، قابلیت اطمینان و پایداری بالایی دارند. این کنتاکتورها از قطعات با کیفیت و فناوری پیشرفته تشکیل شدهاند که باعث افزایش عمر مفید و کاهش خرابی و نیاز به تعمیر و نگهداری میشود.
نکته دیگری که مطرح شده است، کاربردهای گستردهای است که کنتاکتورهای زیمنس در صنایع مختلف دارند. این کنتاکتورها میتوانند در سیستمهای الکتریکی بزرگ و کوچک، از جمله صنایع خودروسازی، صنعت معدن، صنایع شیمیایی و صنعت نفت استفاده شوند. علاوه بر این، قابلیت اتصال به سیستمهای کنترلی و استفاده از اتصالات فشارقوی مناسب، این کنتاکتورها را به یک انتخاب مناسب برای کنترل و محافظت از تجهیزات الکتریکی میکند.
در این مقاله همچنین به مزایا و معایب استفاده از کنتاکتورهای زیمنس پرداخته شده است. مزیتهایی مانند سهولت نصب و استفاده، اندازه کوچک، امکان کارکرد در شرایط سخت و قابلیت توسعه و ارتقا ظرفیت، از جمله مزایای این کنتاکتورها هستند. اما در عین حال، نیاز به تخصص فنی برای نصب و راهاندازی نیز وجود دارد.
اگر قصد خرید کنتاکتور زیمنس را دارید، می توانید از طریق نمایندگی رسمی آن در ایران اقدام نمایید. صنایع تولید دیتا با سابقه ای درخشان در زمینه واردات محصولات برند شناخته شده زیمنس فعالیت می کند. برای دریافت اطلاعات بیشتر می توانید با کارشناسان در بخش پشتیبانی تماس بگیرید.