با توجه به اینکه در جاهایی مثل خطوط انتقال برق، تاسیسات الکتریکی و پستها برق با جریانی بسیار قوی جریان دارد، وجود عایق نقش به سزایی در جلوگیری از برق گرفتگی، اتصالی و آتش سوزی دارد. به همین دلیل است که ساختار عایقها و کیفیت آنها از اهمیت بالایی برخوردار است و باید به صورت مداوم بررسی شوند.
یکی از مهم ترین ابزارهایی که با آن ساختار و کیفیت عایقها را بررسی میکنند، دستگاهی به نام میگر(megger) است. به دلیل اهمیت بالا و کاربرد زیادی که دارد، استفاده کردن از آن برای مهندسان برق امری ضروری به حساب میآید.
میگر چیست؟
میگر، دستگاهی است که جزو دسته ابزار دقیق و تجهیزات برق محسوب میشود. میگر که نام دیگر آن تستر عایق (insulation tester) است، جریان نشتی از عایق را بررسی میکند و به طور کلی کیفیت کابلها را بررسی میکند. این دستگاه با وارد کردن یک مقدار ولتاژ بالا به عنوان مثال 1000 ولت تا 10 کیلو وات، مقاومت عایق را در برابر ولتاژهای گوناگون بررسی میکند. این دستگاه میتواند مقاومت عایقها را تا اندازه و مقدارهای بسیار بالایی، اندازه گیری کند. دستگاه میگر، تقریبا شبیه دستگاه مولتی متر است و میتواند مقاومتهای گوناگون را اندازه گیری کند، با این تفاوت که میگر میتواند مقاومتهای بسیار بالا را نیز اندازه گیری کند.
تاریخچه میگر
معادل انگلیسی میگر یعنی megger از ترکیب دو کلمه megohms و tester تشکیل شده است. این کلمه، در واقع یک علامت تجاری است که منحصر به شرکت evershed & VignolaS ltd است. این شرکت توسط سیدنی اورشد sydney evershed و ارنست ویگنولز ernest vignoles در سال 1895 میلادی پایه گذاری و تاسیس شد. البته اولین دستگاه میگر در سال 1889 ساخته شده بود و در سال 1920 نیز توسعه یافت. در سالهای اولیه ساخت دستگاه میگر، این دستگاه با دو کیت ساخته میشد اما با پیشرفت تکنولوژی و پیشرفت در ساخت میگر، دیگر میگر را با یک کیت میسازند.
کاربرد میگر چیست؟
- اولین و مهم ترین کاربرد میگر، ارزیابی یا تست کردن جریان نشتی در تجهیزات الکتریکی است
- آزمایش مفصل بندی تجهیزات برقی ( از مفصل بندی هنگام انشعاب گرفتن از یک کابل یا متصل کردن دو کابل به یکدیگر استفاده میشود. همچنین مفصل بندی را در ولتاژهای 1 کیلو وات تا 550 کیلو وات استفاده میکنند).
- تست دورهای عایق، برای بررسی کردن شرایط نگهداری عایق در تجهیزات الکترونیکی از میگر استفاده میکنند.
- اندازه گیری کردن مقاومت عایقهای کابلها، ترانسفورماتورها، موتورها، ژنراتورها و…
- عایق سیم پیچهای الکترو موتور را هم میتوانید با میگر تست میکنند.
- مقاومت مقرهها را نیز میتوان با میگر اندازه گرفت.
اجزای میگر
میگر، مانند هر دستگاه دیگری از اجزایی تشکیل میشود که عبارتند از:
- ژنراتور DC: این ژنراتور انرژی الکتریکی میگر را تامین میکند.
- دسته میل لنگ: این دسته میل لنگ وقتی مورد استفاده قرار میگیرد که ژنراتور DC دستی باشد که در این صورت با چرخاندن دسته میل لنگ، انرژی الکتریکی تولید میشود.
- کلاچ: تغییر کردن سرعت چرخش میل لنگ توسط کلاچ میسر میشود.
- سیم پیچهای اولیه و ثانویه: این سیم پیچها به منظور تثبیت شدن جریان به ژنراتور DC متصل شدهاند.
- ترمینال ورودی: دو ترمینال ورودی با نامهای x و y با نام کابل پراب وجود دارند.
انواع میگر
عملکرد همه میگرها به طور کلی شبیه یکدیگر هستند. اما در اعمال میگر به کابل یا تجهیز مورد تست و تولید برق، با یکدیگر تفاوتهای زیادی دارند.
میگر دستی
منبع تغذیه در میگر دستی، به شکل دستی کار میکند. به این شکل که یک دسته یا هندل روی دستگاه میگر جاسازی شده که اپراتور دستگاه لازم است آن را بچرخاند تا انرژی الکتریکی مورد نیاز دستگاه برای اندازه گیری کردن کیفیت عایق تامین شود. در میگرهای دستی، با استفاده از یک صفحه درجه بندی شده که عقربهایی دارد، مقاومت به آمده عایق به نمایش گذاشته میشود.
میگر الکترونیکی
در میگر الکترونیکی همه چیز ظاهر الکترونیکی به خود گرفته است. به این صورت که به جای هندل در میگر دستی، در اینجا از یک باتری برای تولید ولتاژ استفاده میشود و به جای صفحه درجه بندی شده و عقربه در میگر دستی، در میگر الکترونیکی از یک صفحه LCD برای نشان دادن مقاومت عایق استفاده میشود.
انواع روشهای انجام تست میگر
پیش از انجام هر گونه اقدامی باید اطمینان حاصل کنید که دستگاه یا کابلی که میخواهید مقاومت عایق آن را اندازه بگیرید، جریان برق در آن جریان نداشته باشد. چرا که اگر در کابلها و سیستم، برق جریان داشته باشد آسیب بسیار جدی به میگر وارد میشود. به طور کلی تست مقاومت عایق در میگرها، با سه روش انجام میشود:
تست کوتاه مدت یا خواندن لحظهای
در این نوع تست کافی است که میگر تنها 60 ثانیه به عایق متصل شود و هیچ فرقی هم ندارد که میگر را به کدام قسمت عایق متصل کنید. میزان رطوبت و دما در محیط اطراف نیز تاثیر زیادی بر نتیجه این تست دارند.
تست مقاومت با نمونه گیری زمانی
در این نوع تست، در یک بازه زمانی مشخص چندین مورد مقاومت عایق اندازه گیری میشود و در صورتی که بعد هر بار اندازه گیری میزان مقاومت افزایش پیدا کرده باشد، میتوانیم اطمینان حاصل کنیم که عایق سالم است. نکته قابل توجه این است که نتایج این آزمایش کاملا قطعی و قابل اطمینان هستند.
تست عایق با نسبت جذب دی الکتریک
علت نام گذاری این روش با این نام این است که در آن بر اساس جذب دی الکتریک توسط عایق، وضعیت آن را بررسی میکنند. در این روش با فاصله 30 ثانیه، در دو مقطع 60 ثانیهای تست را انجام میدهند. بهترین و مطمئن ترین روش برای بررسی وضعیت عایق، همین روش است.
مزایا و معایب دستگاه میگر
استفاده کردن از دستگاه میگر، مزایا و معایبی دارد که عبارتند از:
مزایا
- سرعت بالا در نشان دادن نتایج
- سهولت در استفاده
- نتیجه دقیق
- شناسایی آسیبهای موجود در عایق
- درک کردن سلامت و عملکرد عایقها
معایب
- نوع دستی آن نتیجه را به طور دقیق نمایش نمیدهد و کار کردن با آن نیز کمی دشوار است.
- نوع الکترونیکی میگرها به یک منبع تغذیه خارجی احتیاج دارد.
- قیمت نوع الکترونیکی آن بسیار زیاد است.

سخن آخر
دستگاه میگر، اهمیت بسیار زیادی در حفظ ایمنی و کیفیت تجهیزات الکتریکی ایفا میکند و لازم است که حتما مهندسان با آن آشنایی کامل داشته باشند. کار کردن با میگر اصلا سخت نیست اما نیازمند آموزش دیدن و کسب تجربه است.
صنایع تولید دیتا به عنوان نمایندگی زسمی زیمنس در تهران فعالیت میکند. برای خرید هرگونه تجهیز در زیمنه اتوماسیون صنعتی میتوانید از طریق سایت تولید دیتا اقدام نمایید. همچنین میتوانید اطلاعات کاملی در خصوص اتوماسیون صنعتی و تجهیزات آن در بلاگ تولید دیتا مطالعه کند.